Ministarstvo vanjskih poslova BiH
Skip Navigation Links
Vanjska politikaExpand Vanjska politika
AktuelnostiExpand Aktuelnosti
MinistarstvoExpand Ministarstvo
AmbasadeExpand Ambasade
Konzularne informacijeExpand Konzularne informacije
EkonomijaExpand Ekonomija
Međunarodna saradnjaExpand Međunarodna saradnja
Javne nabavkeExpand Javne nabavke
A-A+
Istorijat EU
24.11.2011 16:39
Istorijat EU

Evropska unija (EU) je jedinstvena nadnacionalna zajednica evropskih demokratskih država i struktura sui generis (svoje vrste), kroz koju članice ostvaruju zajedničke interese kao što su unapređenje mira i prosperiteta, uravnotežen ekonomski i društveni razvoj, visok nivo zaposlenosti, te zaštita prava i interesa građana. EU nije samo konfederacija zemalja, ali nije ni federativna država. Ona je, ustvari, nešto sasvim novo i jedinstveno u svjetskoj historiji. Države članice koje čine EU ostaju nezavisne, suverene države, mada svoj suverenitet udružuju kako bi postigle snagu i svjetski uticaj koji nijedna od njih sama ne bi imala.

To udruživanje suvereniteta znači, u praksi, da države članice neka od svojih ovlaštenja u odlučivanju delegiraju evropskim institucijama koje su stvorile, tako da se odluke o specifičnim pitanjima od zajedničkog interesa mogu demokratski donositi na evropskom nivou.

Evropska unija nastala je nakon II. svjetskog rata, kao rezultat težnje evropskih zemalja da onemoguće ponovne sukobe na evropskom tlu. U Parizu je 1951.godine potpisan Ugovor o Evropskoj zajednici za ugljen i čelik koji označava početak evropskih integracija. U postratnoj i blokovski podijeljenoj Evropi, osnivanje Vijeća Evrope, već 1949. godine, označilo je prvi korak u procesu evropskih integracija. Prema zamisli Jeana Monneta, francuskog stratega i stručnjaka za razvoj, plan ujedinjavanja prvobitno se odnosio na to da se industrija ugljena i čelika Njemačke i Francuske, osnovnih resursa tadašnjih ratova, stavi pod zajedničku upravu, tzv. Visokog povjerenstva. Prijedlog je podržan od vodećih evropskih vođa toga vremena, a prvi put je predočen javnosti 9. maja 1950. godine, u govoru francuskog ministra vanjskih poslova Roberta Schumana, a uz konsultacije tvorca ove ideje, Jeana Monneta. Taj datum je odabran kao "rođendan" EU i svake godine se slavi kao Dan Evrope.

Nedugo nakon toga, Pariškim ugovorom koji je potpisan 18. aprila 1951.godine, a stupio na snagu 23. jula 1952.godine, osnovana je Evropska zajednica za ugljen i čelik. Francuska, Njemačka, Italija, Luksemburg, Belgija i Nizozemska su bile države osnivači, a Monnet je imenovan njenim prvim Visokim Povjerenikom.


KLJUČNI DATUMI U RAZVOJU EVROPSKE UNIJE


Današnja Evropska unija rezultat je polustoljetne evolucije koja je počela u okvirima Evropskih zajednica pedesetih godina 20. stoljeća. Proces evropske integracije započet je kao sektorsko udruživanje država članica u sklopu Evropske zajednice za ugljen i čelik, a nekoliko godina poslije proširio se i na druga područja: nuklearnu energiju u okviru Evropske zajednice za atomsku energiju (Euratom) i na druga, široko definirana područja ekonomske saradnje u sklopu Evropske ekonomske zajednice (EEZ). Iako je isprva integracija bila ekonomskog karaktera u temelju joj je oduvijek bila politička ideja približavanja evropskih država.

1950.god.,

9. maj – Robert Schuman, francuski ministar vanjskih poslova, u svom govoru predlaže osnivanje Evropske zajednice za ugljen i čelik.
Taj dan slavi se kao Dan Evrope.

1951.god.,

18. aprila – U Parizu šest zemalja (Njemačka, Francuska, Italija, Belgija,
Holandija, Luksemburg) potpisuju Ugovor o uspostavi Evropske zajednice za ugljen i čelik. (Ugovor je stupio na snagu 25. jula 1952.godine)

1957.god.,

25. marta– U Rimu potpisani ugovori o osnivanju Evropske ekonomske
zajednice i Evropske zajednice za atomsku energiju - EURATOM

1967.god,

1. juli – stupa na snagu Ugovor o spajanju institucija tri evropske zajednice (tzv. Merger Treaty), koji je potpisan 1965.godine u Bruxellesu

1973.god.,

1. januar – Prvo proširenje: članice postaju Velika Britanija, Irska i Danska (Norveška, koja je 1972. također potpisala Ugovor o pristupanju EZ-i, ne postaje članicom zbog negativnog ishoda referenduma održanog u septembru 1972.godine)

1974.god.,

9.-10. decembar – Na samitu u Parizu odlučeno da se čelnici država i vlada redovno sastaju kao Evropsko vijeće.

1979.god.,

7.-10. juna – Održani prvi neposredni izbori za Evropski parlament.

1981.god.,

1. januar – Drugo proširenje: Grčka postaje članica

1986.god.,

1. januar – Treće proširenje: Španija i Portugal postaju članice
17. i 28. februar – U Luksemburgu i Den Haagu potpisan Jedinstveni evropski akt, koji je stupio na snagu 1. jula 1987.godine

1992.god.,

7. februar  – U Maastrichtu potpisan Ugovor o Evropskoj uniji.

1993.god.,

1. januar – Uvođenje jedinstvenog tržišta
1. novembar – Ugovor o Evropskoj uniji stupa na snagu.

1995.god.,

1. januar – Četvrto proširenje: Austrija, Švedska i Finska ulaze u EU, dok su građani Norveške ponovo na referendumu odbili članstvo
26. mart – Schengenski sporazum stupa na snagu

1997.god.,

17. juni  – Potpisan Ugovor u Amsterdamu

1998.god.,

Početak pregovora sa Češkom, Mađarskom, Poljskom, Slovenijom, Estonijom i Kiprom, o ulasku u članstvo EU

1999.god.,

1. januar – Početak monetarne unije sa 11 država članica EU. Euro postaje
jedinstvena evropska valuta. Osnovana Europska centralna banka.
1. maj – Stupio na snagu Ugovor iz Amsterdama.
decembar – Na sastanku Evropskog vijeća u Helsinkiju donijeta odluka o
početku službenih pregovora o članstvu sa preostalih 5 pridruženih država srednje i istočne Europe, Bugarskom, Litvanijom, Letonijom, Rumunijom, Slovačkom i Maltom

2001.god.,

26. februar – Potpisan Ugovor iz Nice.

2002.god.,

1. januar – Euro ulazi u opticaj
25. juli – Istekao Ugovor o Evropskoj zajednici za ugljen i čelik. Ugovor nije obnovljen, a njegov sadržaj uvršten je u EZ.
decembar - Evropsko vijeće u Copenhagenu odlučilo o prijemu deset država u EU u prvom krugu - Kipar, Češka, Estonija, Latvija, Litvanija, Mađarska, Malta, Poljska, Slovačka i Slovenija

2003.god.,

april – Deset država kandidatkinja u Atini potpisalo Ugovor o pristupanju EU
juni – Evropsko vijeće u Solunu potvrdilo evropsku perspektivu država Procesu stabilizacije i pridruživanja.
Konvencija predala Nacrt Ustavnog ugovora EU
4. oktobar – U Rimu počela Međuvladina konferencija o Ustavnom ugovoru EU

2004.god.,

1. maj – U Uniju ušlo deset novih država
22. oktobar – Nova Evropska komisija na čelu s Joseom Manuelom Barrosom preuzela dužnost
Potpisivanje Ustava za Evropu (Treaty establishing Constitution for Europe) u Rimu

2005.god.,

25. april – U Luksemburgu potpisan Ugovor o pristupanju između Evropske unije i Bugarske i Rumunije.
29. maj – Francuski građani na referendumu odbacili ratifikaciju Evropskog ustava
1. juni – Ratifikacija Evropskog ustava odbačena na referendumu građana Holandije

2007.god.,

1. januar – Bugarska i Rumunija postale nove članice Europske unije

13.12.2007. godine potpisan Ugovor iz Lisabona,
1.12.2009. godine je stupio na snagu,
15.12.2010. godine je stupila na snagu liberalizacija viznog režima.